باز هم خشک شدن دریاچه ی ارومیه ، فرصت یا تهدید

یک نکته ی مهم در پرداخت به مسائل ، علمی بودن آن و پرهیز از احساسات است ، چیزی که در ماجرای   دریاچه   ی   ارومیه   لحاظ نشده و آقایان دکتر جواد جهانگیر زاده و دکتر حسن روحانی از عوامل اصلی به شمار می آیند( با طرح ادعای خطر وزش سونامی نمک در مطبوعات در صورت خشک شدن دریاچه ) و تحت تاثیر این ادعای پوچ گروهی از افراد دچار احساسات شده اند و در نتیجه ی این تفکر پوپولیستی در انتخابات های مختلف بخش مهمی از بودجه ی کشور به احیای دریاچه ی محکوم به خشک شدن اختصاص یافته و در واقع حیف و میل می شود.

فسیلهای صدف های دریاچه ی ارومیه در موزه های تبریز و مطالعه ی اراضی بیرون آمده از کف دریاچه که تا شهر ایلخچی امتداد یافته است و گفته های کهنسالان از حدود وسعت دریاچه به سمت شرق دریاچه که زمانی نه چندان دور تر جزیره ی اسلامی را کاملا در بر گرفته بود نیز مطالعه ی حوادث تاریخی پیرامون دریاچه همگی نشان از سیر کوچک و کوچکتر شدن مستمر و دم به دم دریاچه دارد .ضمن اینکه افزایش روز افزون نمک آن به دلیل تبخیر دائمی و مصرف شدن آب رودهای حوضه ی آبریز در نتیجه ی افزایش جمعیت انسانی و دامی و پوشش گیاهی بوده (طبق اسناد تاریخی و آماری جمعیت ارومیه در صد سال اخیر از چهل هزار نفر به بیش از هشتصدهزارنفر افزایش یافته است یعی افزایش بیست برابری ). و این موارد جبری و غیر قابل پیشگیری می باشد .

اما دانستن این مطلب که آیا خطر سونامی نمکی بنا به ادعای مخالفان خشک شدن دریاچه صحت دارد یا نه مستلزم داشتن اندکی سواد شیمی و محیط زیستی است که آقایان دکتر جواد جهانگیرزاده و دکترحسن روحانی با دارا بودن مدارک تحصیلی علوم انسانی متوسطه و دانشگاهی متاسفانه فاقد آن هستند و می شود نتیجه گرفت که نامبردگان ادعای وقوع سونامی نمکی را به شکل علمی نمی توانند مطرح کنند ولی به صورت احساسی البته چرا که نه.

باید توجه داشت که نمک در طبیعت برخلاف ریز گردها در آب حل می شود وطبعا با کمک شیب زمین و تبخیر مداوم آب و خواص ذاتی خود میل به تمرکزگرایی و سنگ شدن دارد و وجود معادن سنگ نمک در هرجا دلیلی بر همین مدعا می باشد . در حال حاضر به دلیل اشباع شدن اندک آب باقی مانده در دریاچه از نمک فراوان ، عمده ی نمک به صورت سنگ در کف و بخشی از پیرامون دریاچه قابل مشاهده است و پیوسته با هربارش نمک های به جا مانده از تبخیر به سمت داخلی دریاچه متمرکزتر از قبل انباشته می شود وحال آنکه ریزگردها برخلاف نمک با هر وزش با د و طوفان به تناسب شدت وزش به اطراف پراکنده می شوند زیرا نه در آب حل می شوند و نه میل به متمرکز شدن دارند. در واقع دلیل ایجاد ریزگردها فرسایش و خرد شدن مواد تشکیل دهنده ی آن بر اثر انقباض و انبساط ناشی ازسرما و گرما و اصطکاک و ضربه ناشی از وزش باد و طوفان و تجزیه شیمیایی تحت تاثیر مواد پیرامونی آنها در طول میلیونها سال است ، فعل و انفعالاتی که در سرگذشت نمک دیده نمی شود و به همین دلیل این دو سرنوشت مشابهی ندارند و دوستان ما هم باید خشک شدن دریاچه را امری بدیهی و جبری و متداول در طبیعت بدانند و هم دقت داشته باشند که خطری به نام سونامی نمکی بی پایه واساس است و هم باید بدانند که در کنار زهکشی طبیعی که منجر به پاکسازی خاک پیرامونی از نمک دریاچه می شود با عنایت به طرح های زهکشی مصنوعی و آبخیزداری امکان ترویج و توسعه ی هرچه بیشتر کشاورزی و هرگونه پوشش گیاهی درامد زا علاوه بر صیانت از طبیعت سبز اشتغالزایی گسترده ی ارز آور را نیز رقم خواهند زد . پس بهتر است با تصور باطل احیای دریاچه آتش به مال و ثروت مردم بینوا نزنند انشاءالله.